လီႛႉလီႁၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ

ၶူိဝ်းတႆး

ေပႃးဢမ်ႇၶၳႈၽိတ်းသွင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ မူိဝ်ႈၵမ်းၼုိင်ႈၼၼ်ႉဢဝ်ႁဵတ်းတွၼ်ႈသွၼ်ႄလႈ။

ဢမ်ႇပွင်ႇၸၳၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈတူၵ်းယွတ်း ႁဵတ်းႝႈပွင်ႇၸၳၼႆႉတၵ်းပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ။

ဢမ်ႇပႅင်းေပႃးၸၳၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလွင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉလူင်ယဝ်ႉ။

ေပႃးၶၳထုိင်ယူိင်းမႆၢၸုိင် ပူိင်လူင်မၼ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၵုိတ်းပႅတ်ႈ ၵူၺ်း ထူိင်းေသတႃႉဢမ်ႇၸၳႈ ပူိင်လူင်။

ႁႅင်ၸၳဢၼ်ဝႃႈၼႆႉပူိင်ႈဢိင်တီႈယူိင်းမႆၢေသဢၼ်ဢၼ် ၵွၼ်ႇၸင်ႇမီးမႃးလႆႈ။

ပူိၼ်ႈတုၵ်ႉၶႃႉႁဝ်းသမ်ႉ ၸူမ်း တုိၼ်းႁုိဝ်တူမ်းလႆႈလွင်ႈတႅၵ်ႇယႆၢႈ။

တႃႇႁဝ်းတင်််းသဵင်ႈၶုိၼ်ႈယၳႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းတၢင်းသဵင်ႈလူဝ်ႇႁဵတ်းယဝ်ႉ။

ေၵႃႉဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢူၺ်းေၵႃႉလီၼၼ်ႉမူိၼ်ၶူင်းၵၢင်ၼႆႉၵႂၢင်ႈေသတႃႉပုၼ်ႈတႃႇမၼ်းႄတႉ ၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။

ပႆၢးၼပ်ႉၼႆႉမီးလႆႈပူိင်တႆၢေသတႃႉ ၽဝ ေတႉဢမ်ႇမီးလႆႈပူိင်တႆၢ ။

ယွၼ်ႉေၵႃႉၼုိင်ႈတင်းေၵႃႉၼိုင်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ႄလႈၶၢဝ်ယၢမ်းၸင်ႇပႅတ်ႈလႆၢ တင်းၼမ်ေသ လွင်ႈၶုိၼ်ႈယၳႇေၵႃႈလႆႈတူၵ်းလုိၼ်းၵႂႃႇတင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တၢင်းယၢပ်ႇၽုိတ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၶဵင်ႇတႃႉၸူးၼမ်ႉၵတ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢူိဝ်ႈ။

လုၵ်ႈၵၢင်ဝၼ်းလူင် တူၵ်းယဝ်ႉၵွၼ်ႇၸင်ႇႁၼ်လႆႈလႅင်းလၢဝ်ဢွၼ်ႇၶဝ်ဢူိဝ်ႈ။

တူဝ်တူၵ်းၶွၵ်ႈေသတႃႉ ၵူၺ်းယႃႇပွႆႇႝႈၸၳတူၵ်းၶွၵ်ႈႄလႈ။

ဢၼ်မီးၵႃႈတၼ်ေသပူိၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်တႃတူၺ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ။

ၵူၼ်းၶၢၼ်ႉၼႆႉ ေပႃးၵႂႃႇမီးၼၳးၵၢင်ၵူၼ်းၵႆႉၶဝ်ၸုိင် မၼ်းၶုိၼ်းယူႇယၢပ်ႇ ၊ ၵူၼ်းၵႆႉၶဝ်ေၵႃႈ ေတႃႈၼၼ်ေပႃးၵႂႃႇတူၵ်းၼၳၵၢင်ၵူၼ်းၶၢၼ်ႉၸုိင်မၼ်းတုိၼ်းယူႇယၢပ်ႇယဝ်ႉ။

ၼူိဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ႄတႉ ႁႅၼ်တူၺ်းႄလႈၵူၺ်းၼႃႇယႃႝႈတိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယၢၼ်လိၼ်မူိင်း။

ႁဝ်းၵႂႃႇႄၶဢဝ်တုမ်မႆႉဢၼ်လွင်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉၵျႃႉေသဢၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇႄၶၺႃးေၵႃႉဢၼ် ဢမ်ႇႛႉၵုင်ႇၼၼ်ႉဢူိဝ်ႈ။

လွင်ႈဝႃႈမၳးေတဢမ်ႇႁၵ်ႉၵဝ်လႆႈၼၼ်ႉၵဝ်ႛႉယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႇႝႈၵဝ်ႁၵ်ႉမၳးၼႆေတႉယူိၼ်ႉ ယၢပ်ႇဝႆႉဢူိဝ်ႈ။

တႆးႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၽွမ်ႉၵၼ်ၼႆႉဢမ်ႇၽိတ်း တႆးႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ႁၵ်ႉၵၼ်ၼႆၸုိင်ၼုိင်ႈၶႅၼ်း လီဢူိဝ်ႈ။

ၽူိဝ်ႇေတပၼ်လိၵ်ႈႁဝ်းမွတ်ႇႁႆၢလႆၢၼၼ်ႉ တႃႉေမႃဢႆၢေသသုိပ်ႇထိင်းသိမ်းၶုိၼ်းႄလႈ။

ယႃႇႝႈပဵၼ်ေၵႃႉဢၼ်ၶၢမ်ႇတၢင်းပူိၼ်ႈ လႆႈၸွႆႈထႅမ် ၼၼ်ႉၼမ် ၶတ်းၸၳႝႈပဵၼ် ်ေၵႃႉ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ပူိၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼမ်ၼမ်ႄလႈ။

ၸၳၵူတ်ႉလူင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉလူိဝ်ေသၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶုိၼ်းေမးလတ်းၽၳေတဢမ်ႇမႃးလၢတ်းၸွႆႈ။

လွၼ်ႉမွၼ်းၵႂၢမ်းတႆး

ေပႃးဢမ်ႇၶႆႈၽိတ်းသွင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ၊ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းတွၼ်ႈသွၼ်ႄလႈ။

ဢမ်ႇပွင်ႇလႅင်းၸ်ႂၼႆႉ၊ ပဵၼ်လွင်ႈယုုူပ်ႈယွမ်းေသ၊ ဢဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂင်ယုူႇယဝ်ႉ။

လွင်ႈပွင်ႇလႅင်းၸ်ႂၼႆႉ ႁဵတ်းႁ်ႂႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ထင်ႇႁၢင်ႈၶိိုင်ပွင်ႁဵတ်းသၢင်ႈယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းေမႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဝၢၼ်ႁူ ဢွၼ်ႈဝွၼ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ လိီၾၢင်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ငူးတူဝ်လဵၵ်ႉ”ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယႃႇထင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵွင်ႉ လီၾၢင်ႉေသႄဝႈယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းလွႆသၢႆး(ၵၼ်ႇတႃႇရႃႉ)ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပွႆႇပႅတ်ႈ

ဢွမ်ၼမ်ႉဢၼ်ယူႇၼိူဝ်ႁူဝ်ဝႃႇ မိူဝ်ႈထိုင်တီႈၼမ်ႉလိူင်ႇၼၼ်ႉထုၵ်ႇဝၢင်းပႅတ်ႈယူႇ

ဢူိၺ်းေၵႃႉဢမ်ႇလီၼၼ်ႉထုၵ်ႇလီဢဝ်ၺၢၼ်ႇေသလႅၼ်ႈၵႂႃႇ သင်ထုိင်ယူိင်းမၢႆယဝ်ႉ လီႄဝႈ

ၵႆၵႆယဝ်ႉ။

လႅင်ႉၸၳ

ၼူၵ်ႉဢၼ်မိၼ်ယူႇၼၼ်ႉပွႆႇမၼ်းမိၼ်ၵွၼ်ႇႄလႈေပႃးပိၵ်ႇဢူၼ်ႈၵူၼ်ႉ ေတလူင်းမႃးၸပ်းၵိင်ႇမႆႉယူႇ။
ၶူင်းၵၢင်မူိင်းၵူၼ်းၼႆႉဢၼ်ယၢပ်ႇေသပူိၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢၼ်ၸုၵ်းတၢင်းႁိမ်းေသ တူၺ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ေပႃးပဵၼ်ၼႆၸုုိင်လူိဝ်ေသၵူၼ်းၸုၵ်းတူၺ်းဢမ်ႇပဵၼ်သင်မႃးလႆႈ။
ဝႆႉၸၳယၢဝ်းယၢဝ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ေပႃးထုိင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းၸုိင် ၸင်ႇေတၸၢင်ႈ ပဵၼ်မႃးလႆႈႛတ်းၼမ်ႉပၼ်ၵူႈဝၼ်းေသတႃႉတူၼ်ႈမွႂၵ်ႇၼၼ်ႉေပႃးထုိင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းၵီႈၸုိင်ၸင်ႇေတၵီႈယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼင်ႇႛိဝ်မွၵ်ႇေတၵီႈလႆႈမူိဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းၼၼ်ႉလူဝ်ႇ ပတ်းပူဝ်လုမ်းလႃးပၼ်ဢူိဝ်ႈ။
တႆးၼႆႉ ေပႃးတႃႇတႆးၸုိင်ေမႃလၢတ်ႈ ေမႃေႁႃးေသတႃႉတႆးသမ်ႉဢမ်ႇေမႃထွမ်ႇပၢင် ၵုမ်ႄလႈသင် ပၢင်လၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်းႄလႈသင်ၽူႈလၢတ်ႈေၵႃႈလၢတ်ႈၵႂႃႇၽူႈထွမ်ႇေၵႃႈထွမ်ႇ ၵႂႃႇ ေပႃးပၢင်ယဝ်ႉေၵႃႈႁႆၢလႆၢၵႂႃႇၸွမ်းပၢင်၊ ဢဝ်တၢင်းႁၢင်ႈလီေသထွမ်ႇၵၼ်ၵူၺ်း ေတလႆႈ ဝႃႈ”မူဝ်ယႃႇႝႈၸမ်ႉ ၼမ်ႉယႃႇႝႈၶုၼ်ႇ”ၼႆၵူၺ်းယဝ်ႉ၊လူၺ်ႈလွင်ႈပၢင်ၵုမ် ပၢင်လၢတ်ႈေၶႃႈ ၵႂၢမ်း ပၢင််ေႁႃးြတႃးၸူိဝ်းၼႆႉတႆးလူဝ်ႇထတ်းသၢင်ႈမူၼ်ႉႄမးၶုိၼ်းေတႉေတႉ။
ပႃဢၼ်ထုၵ်ႇၶမ်ၼၳးသႆး ယင်းၶတ်းၸၳသွၵ်ႈႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇယူႇ၊ ၵူၼ်းႁဝ်းေၵႃႈတုၵ်ႉ ၶ ၶၢၼ်ၸၳ ၵႃႈႚုိဝ်ေသတႃႉတႃႇေတၸုၵ်းမၼ်ႈယုိၼ်းယၢဝ်းလႆႈၼၼ်ႉလူဝ်ႇေမႃႁႃသဵၼ်ႈ တၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၽၵ်းယူိဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၼႆႉဢွၵ်ႇမႃးတီႈၸူိိဝ်ႉၽၼ်း ၊ေပႃးဝၢၼ်ႇၸိူဝ်ႉၽၼ်းၽၵ်းၵၢတ်ႇ ေၵႃႈေတဢွၵ်ႇမႃးၽၵ်းၵတ်ႇယူႇ ၊ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉၵၢင်ၸၳဢၼ်မီးယူႇၼၳးဢူၵ်းႛဝ်ၸၳႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸူိဝ်ႉၽၼ်း ေပႃးမီးၵၢင်ၸၳၶႅင်ႁႅင်းၸုိင်ၸဵဝ်းႄလႈၼၢၼ်းေတပဵၼ်မႃးဝၼ်းၼုိင်ႈယူႇ။
ၶဝ်ႈၼႆႉပုၵ်ႇၼူိဝ်ၽူိၼ်ဢမ်ႇလႆႈလူဝ်ႇသွမ်ႈဢဝ်ၼၳးၼႃး၊ ေပႃးၶၳႈပွင်ၵၢၼ်မူိင်းေၵႃႈ လူဝ်ႇၶဝ်ႈႁဵတ်းၼၳပႆၢးမူိင်း၊ မူိဝ်ႈၽွင်းၼမ်ႉၽူၼ်မႃးၼၼ်ႉၶတ်းၸၳထႆၼႃးႄလႈ။
မူိင်းၵူၼ်းၼႆႉေပႃးဢမ်ႇႛႉဢၼ်မႅၼ်ႈၸုိင်လဵင်ႉယႃမူိဝ်ႇထၢင်ႇပဵၼ်ယႃႈႁႅင်းယဝ်။
ဢမ်ႇၸၳႈၽွင်းယၢမ်း ဢမ်ႇၸၳတီတၢင်းေသသူပ်းၼမ်ၵႂၢမ်းယၢဝ်ႈၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း တႃႇေတလူလႅဝ်၊ ၼူၵ်ႉတွင်ႉေလႃးဢွၼ်ႇၵႆႉတႆၢယွၼ်ႉၵႃလမ်ၼၼ်ႉမူိဝ်ႈပိၵ်ႇပႆႇၶဵင်ၽွင်း တုိၵ်ႉယူႇၼၳႁၢင်းဢမ်ႇထုိင်ၶၢဝ်းယၢမ်းေသႜင်ႉေမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ေပႃးလၢတ်ႈၵႂၢမ်းပႅတ်ႉလႅၼ်ေၶႃႈၼုိင်ႈယဝ်ႉၸုိင်ၼင်ႇႁုိဝ်ပူိၼ်ႈေတဢမ်ႇႛႉႁဝ်း
ပႅတ်ႉလႅၼ်ၼၼ်ႉေတလႆႈသုိပ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းပႅတ်ႉလႅၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။
ဝူဝ်းတူဝ်ၼုိင်ႈၼမ်ႉတႃယွႆႉေသႁႆႈယူႇ ၼၳးၸၳမၼ်းဝူၼ်ႉဝႃႈၵဝ်ထႆၼႃးၸင်ႇလႆႈၶဝ်ႈ မႃးသမ်ႉဢဝ်ၼူိဝ်ႉၵဝ်ၵိၼ်ၵပ်းၶဝ်ေပႉလီေၶႃးၶူမ်။
မီးၵႃႈႁုိဝ်ေၵႃႈတဵမ်ၸၳယူႇဝႃႈၼႆၼၼ်ႉမႅၼ်ႈယူႇေသတႃႉ ပဵၼ်ၸုိင်ႉႚိဝ်ေၵႃႈတဵမ်ၸၳ ယူႇေတႉဢမ်ႇမႅၼ်ႈလႃးလႃး။
ၶတ်းၸၳဢိတ်းၼုိင်ႈေၵႃႈမီးၼမ်ႉတွၼ်းဢိတ်းၼုိင်ႈ တၢင်းၶုိၼ်ႈယၳႇၼႆႉၵႃႈၼင်ႇ ၶတ်းၸၳဢဝ်ယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ေပႃးၸမ်တႆၢမႃးၸင်ႇၶႆႈၸၳဝူၼ်ႉလွင်ႈပၢၼ်ၵူၼ်ႈ ၊ဢမ်ႇမီးငုိၼ်း ေသပဵၵ်ႉယဝ်ႉၸွင်ႇေတႛႉၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်း။
ေတႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ေၵႃႈယႃႇေပငူိင်ႉေဝႈ ၊ၸူဝ်ႈယင်းပႆႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်မႆႈၸၳဝူၼ်ႉၵူဝ် ၽိတ်းယူႇေတႉေတဢမ်ႇပဵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သင်လႆႈယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းေၵႃႉၼုိင်ႈၶီႇမႃႉၶဝ်ႈၵႂႃႇၼၳးထူိၼ်ႇတႃႇၵႂႃႇႁႃၵိင်ႇမႆႉႁဵတ်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉႁၼ်မႆႉၵိင်ႇ ၼုိင်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတႃႇႁဵတ်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉေသတႃႉ ပႃႈၼႃႈယူဝ်ေၶးေတႁၼ်ၵိင်ႇမႆႉလီလူိဝ်ၼႆႉၼႆ ေသသုိပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇေတႃႇသုတ်းတၢင်း ဢမ်ႇႁၼ်ၵိင်ႇမႆႉဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈထႅင်ႈယဝ်ႉ။
ႛိတ်ႈၼႆႉဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းသင်ေသ ၶူပ်းၸုပ်ႇၵိၼ်လူိတ်ႈ၊ ယုင်းသမ်ႉမူိဝ်ႈပႆႇၶူပ်း ၼၼ်ႉ ပူင်လၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်းယၢဝ်းယၢဝ်းယဝ်ႉ။
တွပ်ႇႄလတႅၼ်းဝႃႈ။မူင်ႈေၼႃႇယဵၼ်းပဵၼ်မႅင်းၵၢင်ႇ မူင်ႈလဵၼ်းယဵၼ်းပဵၼ်ၵၢပ်ႇ မူိဝ်ႈ ၾႆးမႆႈၽုိၼ်းယဝ်ႉၵုိတ်းတဝ်ႈသင်ေၵႃႈဢမ်ႇယဝ်ႉၵႂႃႇလႆၢလႆၢေတႃႈႜင်ႉပၢဝ်ႇသဵင်တုမ်ႉ တွၵ်ႇယင်းပွၵ်ႈၸူၶုိၼ်း။
ၵႂၢမ်းယွႆႈၵႂၢမ်ႈယႅမ်းၵႂၢမ်းႄၼးၸူိဝ်းၼႆႉယႃႇေပဢဝ်မႃးၶဝ်ႈၼၳႛ၊ၼင်ႇမၢၵ်ႇႁိင်ႇၶမ်း ဢၼ်ႜႆႈဢၼ်ႜႆႈၼူိဝ်ထၢတ်ႈၵွင်းမူးဢမ်ႇသၢင်းထွမ်ႇ သဵင်ႜင်ႉၵႃလမ်ထုိၼ်ႇဢမ်ႇလင်ေမႃး ယူႇႁိမ်းႜမ်း။
ဢၼ်ပူၼ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉပဵၼ်ပုိၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉယႃႇၵုမ်ႇဝူၼ်ႉဢၼ်လႆႈၵင်ႈၸွင်ႈၶမ်ႈမႃး ယူႇၼၼ်ႉလူဝ်ႇၶၢတ်းၸၳတႃႇဝၼ်းလုိၼ်းမူိဝ်ႈၼႃႈၼၼ်ႉပဵၼ်ပူၼ်ႈၽွၼ်းဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ယဝ်ႉ။
ေပႃးၶၳႈၽႅဝ်တီႈမၳႇၸုိင်လူဝ်ႇပႆွႇပႅတ်ႈတီႈၵဝ်ႇဢူိဝ်ႈ ၵုမ်ႇမုိင်ႉတိတ်းႜႆႈေသလႆၢဢၼ် ၵဝ်ႇယူႇေတႉေတဢမ်ႇၽဵဝ်တီႈမၳႇလႆႈေသပွၵ်ႈ လူဝ်ႇႛႉပွင်ႇဝႃႈေပႃးယူႇၸိုင်ႉၼႆေၵႃႈေတ ပဵၼ်ၸုိင်ႉၼႆ ေပႃးယူႇၸုိင်ႉၼၼ်ေၵႃႈေတပဵၼ်ၸုိင်ႉၼၼ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ၵူၼ်းၶုိၼ်ႈသိၵ်ႈ ၶုိၼ်ႈလႆၼႆႉေပႃးဢမ်ႇပႆွႇဝၢင်းပႅတ်ႈသိၵ်ႈၶုိၼ်ႈလႆၵဝ်ႇၸိုင်ဢမ်ႇၽႅဝ်သိၵ်ႈၶုိၼ်ႈလႆမၳႇလႆႈ လူဝ်ႇႁတ်းဝၢင်းပႅတ်ႈဢၼ်ၵဝ်ႇၸင်ႇေတလႆႈဢၼ်မၳႇဢူိဝ်ႈ၊သဵၼ်ႈတၢင်းၵဝ်ႇၼႆႉေတၶုိၼ်း ႜတ်ႈၽႅဝ်တီႈယူႇၵဝ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းမၳႇၸွင်ႇေတႜတ်ႈထုိင်တီႈမၳႇလႆႈ။
မီးၼမ်ႉႜင်ႈႄလႈၸင်ႇေတမီးၶူဝ် မီတူၼ်ႈမႆႉႄလႈၸင်ႇေတမီးႛမ်ႈ မီႈၵွင်းမူးႄလႈ ၸင်ႇေတမီးၵူၼ်းဝႆႈသႃ ‘ဢမ်ႇမီး’ၼႆႉပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇေတ’မီး’ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သင်ေၵႃႈယဝ်ႉ လူိင်ႈလဵၵ်ႉၵူၺ်းၼႆေသယႃႇေပသၢင်းဝႃႈမဝ်မၢင် ၵူၼ်းေၵႃႉဢၼ် ယၢမ်ႈၼွၼ်းလူၺ်ႈယုင်းတူဝ်ၼုိင်ႈ ၼၳးႜင်ႈၶွင်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈၸင်ႇေတႛႉတီႈပွင်ႇလီငၢမ်း။
တၢင်းႁၵ်ႉၼႆႉမူိၼ်ၼင်ႇတွမ်ႇမဵတ်ႉၼမ်ႉတၢင်ႇဝႆႉၼူိဝ်ဢူင်ႈမုိဝ်းယဝ်ႉသင်ဢႃႈၽႃႇ မူိဝ်းဝႆႉၸိုင်တွမ်ႇမဵတ်ႉၼမ်ႉၼိမ်ယူႇၼူိဝ်ဢူင်ႈမုိဝ်း ေပႃးမိပ်ႇၺွပ်းဢဝ်ၸိုင်တွမ်ႇမဵတ်ႉၼမ်ႉ ယႆၢႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ေပႃးၸၳဢမ်ႇပႃးၸုိင်တဵၵ်းႛမ်ႈၸွင်ႈလူင်ႇလဵဝ်ၼၼ်ႉၸၳဢမ်ႇပႅင်း သူိဝ်းဢုၼ်ႇလႆႈ။
ေပႃးႁဵတ်းၸင်ႇလႆႈၶႆႈၸၳဝူၼ်ႉယူႇၵူၺ်းႄတႉဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်သူိဝ်လႆၢးၵႆၢႇၵွၼ်းတူဝ် ၼုိင်ႈေပႃးၵုမ်ႇၼွၼ်းယူႇၸိုင်တူဝ်သတ်းသင်ေၵႃႈယူလွွၵ်ႇယူႇလႆၢေသေတမႃးၶဝ်ႈၼၳပၵ်ႇ သူပ်းမၼ်းဢမ်ႇၸၳႈ။
တၢင်းယွင်ႈေယႃးၼႆႉမူိၼ်သႆၢလႅတ်ႇယဝ်ႉ၊ ေပႃးဢမ်ႇမီးသႆၢလႅတ်ႇမွၵ်ႇမၢၵ်ႇဢမ်ႇ ၸၢင်ႈၵီးယၳႇလႆႈ ပၢၼ်ၵူၼ်းေၵႃႈေပႃးဢမ်ႇမီးတၢင်းယွင်ႈေယႃးၸုိင်ဢမ်ႇႁူၼ်ႈမုၼ်းလႆႈ ၵူၼ်းၸၳၵႅပ်ႈၼႆႉတႃႇေတၸိေၼးထၢတ်းသၢင်ႈပူိၼ်ႈၼၼ်ႉတၼ်းယူ၊တႃႇေသႇ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇေတယွင်ႈေယႃးပူိၼ်ႈသမ်ႉၸိိုင်ႄပႉဢူိၼ်ႇ။
ဢိင်ၼၳပပ်ႉ(ၸႆၢးလႅတ်ႇမႆႈ တႅမ်ႈ ၶုၵ်းၸၳလႆႈတႆးၼုမ်ႇေသ)ပုိ်ၼ်ဝႆႉ ႉႉႉႉႉႉႉ။
ေၵႃႉပုိၼ်= (လုၵ်ႈႄမႈမူိင်းတႆး)
= ထုင်ႉဢူးပဵမ်ႇ
‘’’’’’’’’’’’’’’တူၺ်းယဝ်ႉ ၸွႆႈပၼ်တၢင်းႁၼ်မူၼ်ႉေမးပၼ်ဢိတ်းၼုိင်ႈၶႃႈ’’’’’’’’’’’’’’’

လႆၢးတႅမ်ႈဝွၵ်း

“မႃးႄလႈႁဝ်းတႅမ်ႈဝွၵ်း”
ပၵ်းပူိင်လႆၢးတႅမ်ႈဝွၵ်းႄတႉၶႃႈေၵႃႈဢမ်ႇႛႉၼမ် ပၵ်းပူိင်ၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းတမ်းဝၢင်းဝႆႉ ေလႈၶႃႈ ေမႃၸူိင်ႉႚိဝ်ေၵႃႈၶတ်းၸၳတႅမ်ႈႄၼဝႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၸၳႈပၵ်းပူိင်ၶႃႈလႆၢးတႅမ်ႈ ၶႃႈ ပုၼ်ႈ တႃႇၽူႈ ၽုိၵ်းတႅမ်ႈမၳႇၶဝ်ေတႉ - (႑)ႉ တမ်းဝၢင်းတူဝ်ႄမႈ ႉႉႉၵၶင ၸသၺ တထၼ ပၽၾမ ယရလ ဝႁဢႉႉႉ
(႒)ႉ ႁဝ်းၶၳႈတႅမ်ႈလွင်ႈသင်တႅမ်ႈဝၢင်းလူင်းၵႂႃႇလႆၢတူဝ်ေသဢမ်ႇဝႃႈ ေပႃးတူဝ်လိၵ်ႈၼမ် တႃႇၵွင်ႉ ၵႆၢႇၵၼ်ေၵႃႈငႆၢႈလွင်ႈၶၳႈလၢတ်ႈေၵႃႈတဵမ်ထူၼ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈႛၵ်းတူဝ်ၼႆၵွၼ်ႇႄလႈ -
ပုင်ႇတႅၵ်ႈ-( ၶူိဝ်းသူိဝ်လႆၢး ဢႆၢႈၸႆၢးႁတ်းႁၢၼ်)
လႆၢးတင်းၸႆၢးတၢမ်းၵၼ်ေလႈဢၢၼ်ႇေၵႃႈငႆၢႈၵမ်းၼႆႉဢဝ်(ႁၢၼ်)ႁဵတ်းတူဝ်တင်ႈေသႁႃ တူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ေတမႃးၵပ်းႝႈဢွၵ်ႇတီႈပွင်ႇလီ ေတမီး- (ၵၢၼ်၊ၶၢၼ်၊ငၢၼ်၊သၢၼ်၊ပၢၼ်၊ၽၢၼ်၊မၢၼ်၊ယၢၼ်၊လၢၼ်၊ဝၢၼ်)လူိၵ်ႈတူဝ်ၵပ်းဢၼ်မီး ႁဵင်းႄလႈ၊မႃးသိပ်ႇပၼ်(ၶူိဝ်းသူိဝ်လႆၢး ဢႆၢႈၸႆၢးႁၢၼ်)မူိၼ်ၼင်ႇ-
႑ႉပွင်ၵၢၼ်မူိင်းႝႈႛိင်းႛိဝ်ႈ
႒ႉတုၵ်ႉၶၢၼ်ၸၳ ၽၳဢမ်ႇၸႆွႈ
႓ႉလူိတ်ႈငၢၼ်ႁတ်း ၶတ်းၸၳတႃႉ
႔ႉၶွတ်ႇသၢၼ်မုိဝ်း ဢွၼ်ယုိဝ်းသုိၵ်း
႕ႉၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်း ေတသူၼ်းတႆး
႖ႉလႆႈၽၢၼ်ႄမႈ ယူႇႄၵႈပူိၼ်ႈ
႗ႉသူၼ်ႇမၢၼ်လႆႈ သၢဝ်ၶီႈႁႆႈ
႘ႉၵွပ်ႈယၢၼ်ၸူႉ ၸၳလူႉပိဝ်
႙ႉႉလုၵ်ႈလၢၼ်တႆး ပူိင်းၾႆးပၼ်
႑႐ႉသဵင်ဝၢၼ်ႄတႉ ႄပႉၸၳယိင်း၊
ၸႃႉၵႂႃႇ ႉႉႉႉႉႉ။
(႓)ႉထဵဝ်လိၵ်ႈတူဝ်သုတ်းလင်ၼႆႉႝႈပဵၼ်တူဝ်ဢၼ်မီးတႃႇမႃးၵွင်ႉၵႆၢႇမႃးၵပ်းၼမ်ၼမ်၊ ၼၼ်ႉ ၸင်ႇေတသုိပ်ႇတႅမ်ႈထႅဝ်ထူၼ်ႈသွင်လႆႈငႆၢႈငႆၢႈ။
ေပႃးဝႃႈ - ဢႆၢႈၸႆၢးဢွၼ်ႇ ယႃႇေပတုိဝ်
ဢႆၢႈၸႆၢးဢွၼ်ႇ ယႃႇေပၼူၵ်ႇ
ဢႆၢႈၸႆႆၢးဢွၼ်ႇ ယႃႇေပငၢဝ်ႈ
တူဝ်လိၵ်ႈ တုိဝ်၊ ၼူၵ်ႇ၊ ငၢဝ်ႈ ၼႆႉဢၼ်ေတမႃးၵွင်ႉၵႆၢႇမၼ်းေၵႇေတႉ။
သင်ဝႃႈ - ယႃႇတုိဝ်ႄလႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸႆၢး
ၼႆၸုိင်၊တႃႇေတမႃးၵွင်ႉၵႆၢႇ(ၸႆၢး)ၼၼ်ႉမီးၼမ်၊မူိၼ်ၼင်ႇ(ငႆၢး၊ သႆၢး၊ တႆၢး၊
ၼႆၢး၊ ပႆၢး၊ ၽႆၢး၊ ဝႆၢး၊ ႁႆၢး)ၸႃႉၵႂႃႇၸုိဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ
သင်ဝႃႈ - သၢဝ်တႆးပဵၼ် မွၼ်းႛဝ်ၸၳ။
ၼႆၸုိင်တႃႇၵပ်းၸၳၼၼ်ႉမီး(သၳ၊ ၼၳ၊ ၽၳ၊ လၳ)ၸႃႉၵႂႃႇၸိုဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႉႉႉႉ
(႔)ႉ ဝွၵ်းပုၵ်ႈၼုိင်ႈၼႆႉ ေပႃးမီးသၢမ်တွၼ်ႈပႃႈၼူိဝ် ၼုိင်ႈတွၼ်ႈသမ်ႉႁႃႈထဵဝ်ၶုိၼ်ႈၼႆၸုိင် ဢၼ်ၶၳႈလၢတ်ႈၶၳႈတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ၶၳႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ဢိတ်းၼုိင်ႈယူႇယဝ်ႉ၊ ၽွင်းႁဝ်းၽုိၵ်းတႅမ်ႈ မၳႇမၳႇၼၼ်ႉတႅမ်ႈႝႈလႆႈသီႇႁႃႈထႅဝ်ဢွၼ်တၢင်း၊ၵွႆးလွႆးလွႆးၵွႆႈတႅမ်ႈယၢဝ်းယၢဝ်း။
တီႈတႅၵ်ႈ ႉႉႉႉ သူးရႃးဝႃႈလဝ်ႈ
ပဵၼ်ၼမ်ႉၶဝ်ႈ မူိင်းတႆး
ၶိတ်ႇၾႆးသၳႇလုၵ်ႉမႆႈ
တူၵ်းတွင်ႉသႆႈမဝ်းမူၼ်ႈ
ၵဝ်းထူၼ်ႈမူိင်းၵူၼ်းယဝ်ႉ။
ဢမ်ႇၼၼ် ႉႉႉႉၽူႈထတ်းလိၵ်ႈၶဝ်ေဢႃႈ
သင်လီေၵႃႈဢဝ်
ေပႃးမဝ်ၸုိင်ဝႆႉ
ၼႆႉပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသူၸဝ်ႈ။
သင်ၶဝ်ႈၶွပ်ႇလွၵ်းတႃ
ဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃၸုိင်
ၶမ်ႉၶုိင်သၳၼၳးပပ်ႉ
ၶႃႈယွၼ်းလပ်ႉပႆၢၵမ်ေဢႃႈ။
သင်ဝႃႈဢမ်ႇၶုိတ်းၸၼ်ႉဢၢၼ်း
ယုိတ်ႈယၢၼ်းလူၼ်ႉဢွၵ်ႇပူိင်ၸုိင်
ပုိင်ႈသူင်ႇထုိင်ၽၢၵ်ႇဝႆႉတီႈ
ေၵႃႉပီႈၸႆၢးၼုတ်းေသၵမ်းၶႃႈ။
(႕)ႉ ယႃႇေပဝႆႉပုိင်တႆၢ ထႅဝ်လိၵ်ႈထႅဝ်ၼုိင်ႈၼႆႉေတလႆႈမီးသီႇတူဝ်ႁႃႈတူဝ်၊ ႛၵ်းတူဝ်ဢဝ်သၢင်ႇ ထုၵ်ႇဝႃႈ ထႅဝ်လိၵ်ႈၵူႈထႅဝ်ၼႆႉထုၵ်ႇလီမီးတီႈပွင်ႇၵူႈထႅဝ် ဝွၵ်းမၢင်ၸူိဝ်းၼႆႉေပႃးသုတ်းတွၼ်ႈ လၳတွၼ်ႈၼၼ်ႉၸင်ႇေတမီးတီႈပွင်ႇဢၼ်ႇထႅဝ်လဵဝ်ၵူၺ်းဢမ်ႇႛႉ ေပႃးသုတ်းတွၼ်ႈယဝ်ႉ ၸွင်ႇေတႛႉဢၼ်ၶၳႈလၢတ်ႈဝွတ်းမၢင်ဢၼ်သမ်ႉဢၼ်ႇသီႇႁႃႈဝၼ်း၊ ယင်းပႆႇၸႅင်ႈလႅင်းႛႉ ပွင်ႇဝွၵ်းၸူိဝ်းၼႆႉေတလႆႈဝႃႈပဵၼ်လႆၢးတႅမ်ႈၸၼ်ႉသုင်။ဝွၵ်းထူးတဝ်ႇသၼ်ႇ(႒႐႐႐)ၸုိင်သူိင်ႇလွၵ်းၶၢမ်ႈတႃဢမ်ႇၵွင်ႉဢမ်ႇၵႆၢသၳႇပႃးပႆၢးဝူၼ်ႉႄလႈေပႃးဢမ်ႇလူဢၼ်ႇလီလီဢမ်ႇၶႆႈၸၳ ဝူၼ်ႉတူၺ်းၸွမ်း လုိၵ်ႉလုိၵ်ႉၸုိင်ဢမ်ႇႛႉတီႈပွင်ႇလႆႈငႆၢႈငႆၢႈ။
ၽူႈၽုိၵ်းတႅမ်ႈမၳႇမၳႇၶဝ်ႄတႉလူဝ်ႇတႅမ်ႈဢၼ်ငႆၢႈ ဢၢၼ်ငႆၢႈ၊တီႈပွင်ႇႝႈႛႉငႆၢႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
(႖)ႉ တႃႇပၼ်ၸုိဝ်ႈႛဝ်ေၶႃႈဝွၵ်းၼၼ်သမ်ႉ -
ႁႃႛဝ်ေၶႃႈဝွၵ်းဢွၼ်တၢင်ေသၸင်ႇၵွႆႈတႅမ်ႈဝွၵ်း။
တႅမ်ႈဝွၵ်းဢွၼ်တၢင်းေပႃးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ထုၵ်ႇၸၳယဝ်ႉၸုိင်ႁႃႛဝ်ေၶႃႈဢၼ်ႁၢင်ႈလီ ဢၼ်မီႁႅင်းေသတၢင်ႇပၼ်ၸုိဝ်ႈႛဝ်ေၶႃႈ။
ၸုိဝ်ႈႛဝ်ၼႆႉလူဝ်ႇႁၢင်ႈလီမီးတီႈပွင်ႇၵၢပ်းၵၢႆႇၸွမ်းၼုိဝ််ႉဝွၵ်းႁဝ်းယဝ်ႉ၊ေပႃးႛဝ်ေၶႃႈႁၢင်ႈလီ ေပႃးႁၼ်ႛဝ်ေၶႃႈႁၢင်ႈလီၸုိင်ၸၼ်ၸၳၽူႈလူဢၢၼ်ႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
(႗)ႉလူိၵ်ႈႁႃေၶႃႈၵႂၢမ်းႁၢင်ႈလီသွၵ်ႈႁႃေၶႃႈၵႂၢမ်းၶႅမ်ႉလႅမ်ႉလႅပ်ႈလွင်ႈတၢင်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇႛႉပွင်ႇလီ ႝႈဢၢၼ်ႇငႆၢႈသူပ်းယႃႇပၼ်ၶမ်လိၼ်ႉ။
တႅမ်ႈဝွၵ်းၼိုင်ႈပုၵ်ႈယဝ်ႉဢၢၼ်ႇၶုိၼ်းၼမ်ၼမ် ထတ်းၶုိၼ်းၼမ်ၵႃႈႚိဝ်ေၵႃႈလီၵႃႈၼၼ်ႇ၊ ေမးၶုိၼ်း ပိၼ်ႇၶုိ်ၼ်း ထႅင်ႈထႅမ်ၶုိၼ်းၼႆၸုိင်ေတပဵၼ်ဝွၵ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီမႃးယူႇမွၵ်ႈၵႃႈၼႆႉ ၸုိင်ေတပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ်တႃႇၽူႈၽုိၵ်းတႅမ်ႈဝွၵ်းပႆၢၵမ်မၳႇၶဝ်ယူး ေမႃဢွၼ်ႇၶႃႈၼႆႉ သင်ဝႃႈၵႂႃႇပဵၼ်ႁႅင်းထႅင်ႈထႅမ်လႆၢးတႅမ်ႈဝွၵ်း ၵႂၢမ်းၸၢပ်ႈလႅပ်ႈတႃႇၽူႈတႅမ်ႈမၳပႆၢၵမ်မၳႇၶဝ်ယူႇ
ၸူမ်းေတႉေတႉၶႃႈယဝ်ႉ ႉႉႉႉႉႉႉႉႉႉ။
{ဢိင်ဢဝ်ၼၳပပ်ႉ{“ၸႆၢးလႅတ်ႇမႆႈ တႅမ်ႈ ၶုၵ်းၸၳလႆႈတႆးၼုမ်ႇ”}ေသပုိၼ်ဝႆႉ။}

ၸွႆႈထွင်ႇပူိင်းၾႆး

ယူႇငဝ်ၼင်ႈဝူၼ်ႉ ၶူၼ်ႉၶူိၼ်းပိုၼ်းၵဝ်ႇ
မူိၼ်တဝ်ႇပႆၵၢၼ်း ႚိင်ၼၼ်းမႃးယဝ်ႉ
ၶၢမ်ႈၸဝ်ႉပူၼ်ႉၵႂႃႇ ပႆႇႁၼ်သင်လႃႇ
ပူၼ်ႈတႃႇလွင်ႈလီ ၵုမ်ႇၶၢမ်ႇၶီမႆႈ
ယူႇတႆႈၶူိဝ်းပူိၼ် တႃႇငုိၼ်ႈႚိဝ်ႈလႅင်း
ယၢပ်ႇၸၳႁႅင်းေၵႃႈ ႁဝ်းေတႃႈယဵၼ်ႉေသ
ေတၶၢ တ်းၸၳၵႂႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇၶူိဝ်းတႆး
ထွင်ႇႚိဝ်ႈပုိင်းၾႆး ႝႈတႆးၶုိၼ်ႈယၳႇယူႇ ႉႉႉႉႉ။
လုၵ်ႈႄမႈမူိင်းတႆး{မႉၵ}ႉႉ။

ၵႂၢမ်းပူႇမွၼ်ႇၼႆၢးယႃႈ

ၵၢၼ်မဵဝ်းလ်ႂေၵႃႈယႃႇ ေပႃးႁဵတ်းၵႂႃႇတၵ်းပဵၼ်
ၵူၼ်းလူင်လၢတ်ႇၵႂၢမ်းဢွၼ်ႇ ၽ်ႂဢမ်ႇသွၼ်ႇၵိၼ်မၼ်း
ၵမ်ႈၽွင်ႈသိပ်ႉႁၳႈၺီႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈမီႇႁၳႈႁၢင်ႇ
ၵဝ်ႈေၵႃႉႁဵတ်းၵဝ်ႈႄၵႇ ႁႃၽုိၼ်းေသႇၵူၼ်ႈေမႃႈဢမ်ႇမီး
ၵူၼ်းၵဝ်ႈေၵႃႉၽၵ်းၵဝ်ႈၵမ် ၵူၼ်းၼမ်ၵိၼ်ဢမ်ႇသဵင်ႈ
ၵဝ်ႉေၼးၵႃ ၵႃေၼးၵဝ်ႉ လဝ်ႉဝဝ်ႉမူိၼ်ၵၼ်
ၵူၼ်းၼမ်ေသလႆၢပွႆးဢမ်ႇၵူိၼ်း ၽိုၼ်းၼမ်ေသလႆၢၾႆးဢမ်ႇလုၵ်ႉ
ၶႅၼ်ႁဝ်းႁၢၵ်းႁၳႈႁၢၵ်းၼၳးသူိဝ်ႈ ႛဝ်ႁဝ်းတႅၵ်ႇႝႈတႅၵ်ႇၼၳးမၢၵ်ႇႛဝ်
ၶၳႈၵိၼ်ႁႅင်းလုၵ်ႈဢႆၢႈ ႝႈလၢတ်ႈငႆၢႈေတႃႇလုၵ်ႈၼၢင်း
ၶၳႈၵိၼ်ႁႅင်းလုၵ်ႈယိင်း ႝႈႁၵ်ႉပႅင်းၶူၺ်ၸဝ်ႈ
ၶဵတ်ႇၸၢင်ႈတူၵ်းေတးၼႃး ဝူၼ်ႉၸဵၼ်းၸႃးေသထွမ်ႇ
ၶၳႈႁၼ်ယႃႇယူႇ ၶၳႈႛႉယႃႇၼွၼ်း
ၶွင်လီမီးတီႈတႃ လူိၵ်ႈတူၺ်းႁႃမုင်ႈယဵမ်ႈ
ၶၳႛႉၸၳပူိၼ်ႈထၢမ်ၸၳႁဝ်း ဢမ်ႇငၢမ်းငဝ်းၸၳမႅၼ်ႈ
ၶၳဢိမ်ႇလီၵိၼ်ၶဝ်ႈ ၶၳႈလႆႈတၢင်းႁၼ်လီႜမ်းၵူၼ်းထဝ်ႈ
ၶၳႈႁၼ်ေၸးလၢဝ်းေလႇ ၶၳႈမၼ်ႈေၸႇဝူၼ်ႉၶႆႈ
ငုိၼ်းၶမ်းမီးၵူႈပၢႆမႆႉ ၽၳၵႆႉေၵႃႈမၼ်းမီး
ငုိၼ်းၶမ်းဝႆႉတၳႈလၢင်ႈ ၾႃႉဝၢင်ႈဝႆႉၼူိဝ်ႛိၼ်း
ငုိၼ်းၶမ်းမီးတီႈၽၳေၵႃႈမၼ်းလၵ်း ၵႂၢမ်းၼၵ်းမီးတီႈၽၳေၵႃႈမၼ်းငဝ်
ၸူိဝ်ႉၽၳေၵႃႈလႆႈမၼ်း မၢၵ်ႇၶူိဝ်ၶၼ်းလႆႈတူၼ်ႈ
ၸၢင်ႉၽူိၵ်ႇေပႉၸၢင်ႉလမ် ၵူၼ်းၽူႈမီးပိင်ႇၺႃႇၼမ်ေပႉပူိၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ
ၸၢင်ႉသီႇတိၼ်ႁႃႈငႃး တၢင်ႇသင်မႃးႝႈႛႉ
ၸွႆႈၵၼ်ၵိၼ်ၸင်ႇဝၢၼ် ၸွႆႈၵၼ်ႁၢမ်ၸင်ႇမဝ် ၸွႆႈၵၼ်ဢဝ်ၸင်ႇလႆႈ-
ၸွႆႈၵၼ်ၶႆႈၸင်ႇၶုိတ်း ၸွႆႈၵၼ်ပုိတ်းၸင်ႇတူိဝ်ႉ
သိပ်းဢမ်ႇလီၶဝ်ႈ ၵဝ်ႈဢမ်ႇလီဢွၵ်ႇ
သူိဝ်တႆၢသူိဝ်တႅၼ်း လႅၼ်းတႆၢလႅၼ်းပုတ်ႈ
သူိဝ်တႆၢလႆၢးဢမ်ႇလူႉ
သူိဝ်ပႆႇတႆၢ ပၢင်တႆၢးပုတ်ႈ
ၺႃးၵၼ်မူိဝ်ႈလၳ လီၸၳမူိဝ်ႈၼၼ်ႉ
ၺႃးၵၼ်မူိဝ်ႈလၳ ၸၳသုၵ်ႉမူိဝ်ႈၼၼ်ႉ
ေတၶီႈၸွင်ႇႁႃႛးလွင်ႈ ၸၢင်ႈယွႆႉသႂ်ႇတွင်ႇၼွင်ႈမဵၼ်ၵူၼ်း
တူၵ်းမူိင်းလႂ်ေၵႃႈဢဝ်မႆႉမူိင်းၼၼ်ႁဵတ်းတွၵ်ႇဢဝ်မွၵ်ႇမူိင်းၼၼ်ႉယိပ်းတုိဝ်း
တၢၼ်ႇၶူဝ်ႝႈယုမ်ႉ တၢၼ်ႇယုမ်ႉႝႈႁႆၢလႆၢ
တႃႇၼုိင်ႈၵိၼ်သၢမ်သူိဝ် တႃႇၼုိင်ႈၵိၼ်မၢၵ်ႇၶူိဝ်လုၵ်ႈၼူိင်ႈ
ထူမ်ႇၼမ်ႉလႆၢးၶုိ်ၼ်ႈၾႃႉ တူၵ်းပႃႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
ၼမ်ႉႁႆၢႉယႃႇယုမ်ႇႛိဝ်း သူိ်ဝ်ႁၢႆႉယႃႇယုမ်ႇၵၢမ်ႇ
ၼင်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလုၵ်ႉေသ
ၼၢမ်တူၵ်းသၳႇတွင်ေၵႃႈတွင်ပွင်ႇ တွင်တူၵ်းသၳႇၼၢမ်ေၵႃႈတွင်ပွင်ႇ
ပူိၼ်ႈလၢတ်ႈၸႃႉယႃႇၵုိင်ႉၵၢင်ႉၶီ ပူိၼ်ႈလၢတ်ႈလီယႃႇၵုိင်ႉၵၢင်ႉယုမ်ႇ
ပူိၼ်ႈလၢတ်ႈေၵႃႈႁဝ်းမင် မဵဝ်းသင်ပႆႇႛႉလွင်ႈ
ပိင်ႇၺႃႇေဢႇၸၳတၼ် ၼင်ႇမၼ်းႁၼ်ထၢင်ႇလုိၵ်ႉ
ပိင်ႇၺႃႇလွင်ႈလၵ်ႈလႅမ် မူိၼ်ၵူၼ်းသႅၼ်လႆႈပုိင်ႈ
ပိင်ႇၺႃႇေပႉႁႅင်းၵုိၼ်း ဝၼ်းၶုိၼ်းလႆႈဢိင်ပုိင်ႈ
ပိင်ႇၺႃႇေမႃႈဢုမ်ၶမ်း ဝၼ်းယၢမ်းလႆႈဢိင်ပုိင်ႈ။
( ဢိင်ၼ်ႂး - မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းတႆးပီ{႒႐႙႐}ေသပုိၼ်ဝႆႉ)

လွၼ်ႉမွၼ်းၵႂၢမ်း

ပႃတႅပ်းၼႆႉပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈၵႂႃႇမီးယူႇၼ်ႂးၼမ်ႉလူင်သမ်ႇမုၵ်ႉြတႃႇေၵႃႈ ႛႉေတႃႈပူိၼ်ႈႁွင်ႉပႃတႅပ်းၵူၺ်း ပူိၼ်ႈဢမ်ႇႁွင်ႉဝႃႈပႃမုင်း ၵွပ်ႈၼႆႁဵတ်းႝႈလႆၢးပႃတႅပ်းႁဝ်းဢွၵ်ႇလီလီႄလ။
ၵွပ်ႈမီးမႃးတႆးမူိဝ်ႈဝႃးႄလႈၸွင်ႇမီးမႃးတႆးမူိဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ တႃႇေတမီးတႆးမူိဝ်ႈၽုၵ်ႈယုိၼ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းႁုိင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ တင်ႈတမ်းၼုူိိဝ်တႆးမူိဝ်ႈၼႆႉယူႇ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူႈေၵႃႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းေၵႃႉမီးတၢင်းၽိတ်းဢိတ်းဢီႈေသဢမ်ႇယုိ်ၼ်ႈတၢင်းၽိတ်းၼၼ်ႉမူိၼ် ၵၼ်တၢင်းႁွင်းမုိဝ်းႁပ်ႉဢဝ်တၢင်းၽိတ်းလူင်ယ်ႂႇၼမ်မူိဝ်းၼႃႈယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းေၵႃႉၼုိင်ႈၽူိဝ်ႇႁဝ်းေတယုိၼ်ႈပၼ်ပႃမၼ်းၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉ သွၼ်ပၼ်လႆၢးႁႃႇပႃလႆၢးမဵတ်းပႃႄလႈ။
ေပႃးႁဝ်းေတၸ်ႂလီေသယုိၼ်ႈပၼ်ၵူၼ်းၵူႈေၵႃႉယူႇၼႆဝႆၢးမႃးလွင်ႈၶဵၼ်ယၢပ်ႇတူဝ်ယၢပ်ႇၸ်ႂ ၸၢင်ႈမႃးၸူးႁဝ်းၶုိၼ်းဢူိဝ်ႈ။
ြၽႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈေႁႃးဝႆႉၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉေပႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလီႄလႈၸင်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းၵူၺ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ၵုိင်ႇလီႁဵတ်းၼၼ်ႉေပႃးဢမ်ႇႁဵတ်းေၵႃႈမီးတၢင်းၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုိင်ႈေၵႃႉတုိၼ်းမီးမႃးမၢၵ်ႇတႃသွင်ၶွၼ်ႄလႈထုၵ်ႇလီၸ်ႂႉတုိဝ်းတူၺ်းပၼ်တင်းသွင်ၽႆၢႇယူႇ ေပႃးဢမ်ႇေမႃတူၺ်းပၼ်တင်းသွင်ၽႆၢႇေသ တူၺ်းပုၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၽႆၢႇလဵဝ်ၵူၺ်းေတႉ မူိၼ်တင်းပဵၼ်ၵူၼ်း တႃမွတ်ႇၶွၼ် လဵဝ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
တႃႇႝႈလုၵ်ႈလၢင်းလုၵ်ႈၼွင်ႉတေပးႁဝ်းလၵ်းလႅမ်ၶုိၼ်ႈယ်ႂႇၼၼ်ႉ ၽူိဝ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢဝ်သူပ်းလၢတ်ႈ တဵၵ်းၵႅၼ်ႉ ႝႈၶဝ်ႁဵတ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ဢၼ်လီေသပူိၼ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေၵႃႉဢွၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လီေသ ႄၼ{ပူိင်တီး}ၵႂႃႇႄလႈ ။
မႅၼ်ႈမူိဝ်ႈယၢမ်းႁဝ်းတွင်ႉမႆႈသႆႈလိူတ်ႇဢုိပ်းၶဝ်ႈယူႇေသတႃႉေၵႃႈ မုိဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယိပ်းငူၼ်ႉယႃႈၵွင်ႉေသ ေတမႃးသွမ်ႈလဵင်ႉၶဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉေတႁဵတ်းႁူိဝ်ၸူမ်းသူိဝ်းလႆႈ ေတႁဵတ်းႁူိဝ်တၢင်ႇမုၼ်ၵုင်ႇလႃႇ။
ငုိၼ်းၶမ်းၼႆႉၽ်ႂေၵႃႈမုိတ်ႈသူႈၶ်ႂႈလႆႈယူႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသမ်ႉဢဝ်ငုိၼ်းၶမ်းႁဵတ်းၼင်ႇၸူိၵ်ႈေသ လၢမ်ႈမတ်ႉႁႃး ဝႆႉၼၼ်ႉ ႛိဝ်ေတမုိတ်ႈသူႈႛုိဝ်ေတသူိဝ်းလႆႈလႃႇ။
ၵူၼ်းႁဝ်းၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉေပႃးဝႃႈၶၢမ်ႇတုၵ်ႉၶႃႉယၢပ်ႇၽုိတ်ႇတူၵ်းတႅမ်ႇၼႃႈလဵၵ်ႉပူိၼ်ႈေသ ၸင်ႇၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁ်ႂႈၶုိၼ်ႈယ်ႂႇလႆႈယူႇ ၵွပ်ႈၼႆဢမ်ႇလီဢီးလူၵူၼ်းၵူႈေၵႃႉ။
ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆႉေပႃးႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈေတပဵၼ်ၵၢၼ်လီယူႇၼႆၸုိင်လူဝ်ႇမီးၸ်ႂၸုိၼ်ႈေသႁဵတ်းတိၵ်းတိၵ်းယူႇမူိၼ်ၼင်ႇ ၽူႈႁဵတ်းမၢၵ်ႇၾႆးၾႃႉ{ႄဢႇတီႇသိၼ်ႇ}ၼႆႉၶတ်းၸ်ႂႁဵတ်းမၢၵ်ႇၾႆးၾႃႉမိုၼ်ႇပွၵ်ႈေၵႃႈဢမ်ႇပဵၼ်မႃး သုိပ်ႇၶတ်း ၸ်ႂႁဵတ်းထႅင်ႈထုိင်မႃးမုိၼ်ႇပႆၢပွၵ်ႈၸင်ႇေတဢွင်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈမၢၵ်ႇၾႆးၾႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
(ဢိင်ၼ်ႂး - မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းတႆးပီ{႒႐႙႐}ေသပုိၼ်ဝႆႉ)